Ze lag al een poosje in het hospice, een stille vrouw, dankbaar voor alles wat er voor haar 'gedaan' werd. “Jullie doen zoveel voor mij”, zei ze eens toen ik haar haren kamde. Het was alsof ze zich eigenlijk onzichtbaar wilde maken, zodat we niet zoveel voor haar...

Soms verwarren we medeleven met meegaan in het verhaal van de ander. Iemand deelt zijn angst, verdriet of boosheid, en bijna automatisch stappen we daarin mee. We voelen wat de ander voelt, spiegelen het, versterken het misschien zelfs. Voor degene die vertelt kan dat...

Ook in het stervensproces kunnen zich onverwachte wendingen voordoen, bijvoorbeeld wanneer je na een paar weken in het hospice toch weer naar huis gaat omdat je bent opgeknapt en niet langer terminaal bent. Voor de één kan dit een groot dilemma of een ontgoocheling...

Mijn schoonmoeder stierf op een grauwe januaridag in 2005. Het was waterkoud en donker, de wolken hingen laag over het land. Het was troosteloos weer wat perfect mijn gevoelens spiegelde van verdriet en verlatenheid. Het gevoel van: ‘het is waar, we zijn hier maar...

In een vorige blog heb ik geschreven over Oud Nederlandse rituelen waarbij ik het aansteken van een kaars voor de (pas) overledene heb aangekaart. Hoe bijzonder het is om die kaars met volledige aandacht aan te steken. Niet zomaar aansteken, maar ieder gebaar dat daar...

Naast de stukken kennis die aan bod komen in de cursus is er gelukkig ook ruimte om thema’s uit te diepen. Die thema’s verschillen per groep. Zo wil de ene groep iets meer kant en klare kennis, terwijl een andere groep juist verdieping wil in iets wat ter plekke...

Laatst was ik in gesprek met iemand die vertelde dat ze sommige buitenlandse rituelen rond het sterven zo mooi vond. Ze vond het jammer dat we er in Nederland niet zo mee bezig zijn. Dat had haar vast wel geholpen toen haar man 10 jaar geleden stierf, zei ze.Ik vroeg...